Fair Play  Boekenlijst  Jan Schreiner

______________________________________________________________________________

Oktober  2008

Fair Play

Van splitcane, glas en grafiet maar bovenal de bussluiting

In 1956 begon het met Flitsend Nylon, een winkel in hengelsportmateriaal, naar het gelijknamig boek, aan het Kleine Gartmanplantsoen hoek Zieseniskade in Amsterdam. Jan Schreiner en Willem Persoon begonnen de hengelsportzaak maar in 1964 nam zoon John de plaats in van Willem Persoon.

Op de linker foto uit 1949 is het nog een sigarenwinkel. In de linkerhoek op de rechterfoto 1959, is er de hengelsportzaak "Flitsend Nylon" In het midden een afdruk van een origineel visitekaartje.

linker foto: de winkel in 1974, midden en rechts: de huidige winkel en interieur

Het merk Fair Play was al geboren, en werd al gebruikt, maar was nog niet geregistreerd. Dat gebeurde pas toen er in 1969 wegens ruimte gebrek verhuisd werd naar de Roelof Hartstraat 32. Op oude hengels is de naam Flitsend Nylon nog te zien die vanaf 1969 werd vervangen door de merknaam Fair Play. Tot op heden te zien op alle hengels doormiddel van transfers met verschillende kleuren taille en met handtekening van Jan Schreiner.

Twee vliegenhengels van Jan Schreiner. Een "Glass King" met opschrift: "Flitsend Nylon" Nederland uit 1960 en een Splitcanevliegenhengel ook door hem zelf gemaakt in de 50er jaren. Typerend voor zijn eigen vliegenhengels was het kurken handvat waar hij een plek had gemaakt voor zijn duim

Waren er eerst nog fabrieksbusjes op de hengels gemonteerd, begin jaren '70 werd een eigen bus ontwikkeld. De busjes die gebruikt werden waren splitcanebusjes of geanodiseerde aluminium busjes uit de Verenigde Staten. Splitcanebusjes waren niet voor alle hengels bruikbaar en het aluminium busje bleek ongeschikt voor de grafiethengel die later zijn intrede deed. De eigen bus werd er één van messing en werd geblauwd. Later zouden ze ook verchroomd en vernikkeld worden en een slanker uiterlijk krijgen.

Op eerste foto een bus van een "Glass King" uit 1969, foto 2 een aluminium bus op een tiengrammer van glas, foto 3 bussen op een driedelige carmide hengel, foto 4 verchroomd busje op een zeer slanke grafiet viergrammer

Hele oude glashengels zijn vaak bruin van kleur zoals de kleur van het product. In de jaren '70 komen er andere kleuren bij. Groen en geel worden gangbare kleuren. De gele Fair Play spinhengels van 3, 5, 8 en 10 grams werpvermogen danken waarschijnlijk hun beroemdheid mede aan die kleur geel. Natuurlijk waren het vistechnisch tophengels. De meeste hengels worden nu gemaakt van grafiet maar de Firma Schreiner & Zoon heeft ook nog steeds glashengels in de collectie. Het is nu Coboldglas en heeft een zwarte kleur die aan grafiet doet denken. Zoals al meer dan vijftig jaar het geval is, zit er op een Fair Playhengel een bussluiting maar er zijn uitzonderingen. Zoals op een drie grams baarshengeltje dat op verzoek gemaakt is op basis van een grafiet vliegenblankje, een zeer licht en dun blankje.

Baarshengeltje van grafiet met oversteeksluiting, 155 cm lang in 3 delen, titanium geleide ogen, 3 gram werpvermogen.

"t Lichtste hengeltje uit de Fair Play-collectie is de Rapier, een zeer slank grafiet spinhengeltje met een lengte van 192 cm met een werpvermogen van 2 gram. Ook de Rapier heeft een bussluiting en is met de titanium geleideogen, die het minst invloed hebben op de blank, een mooi strak hengeltje.

Rapier met verchroomd busje

De bus al meer dan vijftig jaar op de hengels van de Firma Schreiner & Zoon. Ook op de aller-lichtste hengeltjes.

Jan Schreiner schreef veel boeken over de hengelsport, met veel romantiek. Je beleeft meestal het visavontuur met hem. Maar ook over "de  werphengel" schreef hij verschillende boeken. Soms over de werphengel als toepassing maar ook soms bijna uitsluitend over het materiaal zelf zoals in "De Werphengel als volmaakt vistuig" en "De werphengel" Over de bussluiting in "De Werphengel" schreef hij: "Een handgemaakte bus van halfhard messing, gebronsd en voorzien van een zg. Engelse sluiting, zoals ze alleen voorkomen op hengels van uitzonderlijke kwaliteit. Een verbinding die een mensenleven mee gaat."

_______________________________________________________________________________